W 2014 r. opiekunowie dzieci niepełnosprawnych okupowali sejm, domagając się podwyżek świadczeń pieniężnych. W telewizji dramatyczne obrazki pokazujące zrozpaczonych rodziców. I żenująca postawa premiera Donalda Tuska, plączącego się w ogniu pytań rodziców.

Protest był związany z osobami niesamodzielnymi, wymagającymi opieki długoterminowej. Do tej grupy obok niepełnosprawnych dzieci należą również osoby dorosłe, niepełnosprawne w stopniu znacznym (z niepełnosprawnością wrodzoną lub nabytą). Dodatkowo w tej grupie mieszczą się osoby w wieku sędziwym (dotknięte tzw. niedołęstwem starczym).

Jak wynika z analiz Eurofund (Europejska Fundacja na Rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy), Polska ma najmniej hojny system wsparcia w Europie, jeśli chodzi o godzenie pracy z opieką nad osobami niesamodzielnymi.

Na co mogą liczyć dziś opiekunowie? 84,4 tys. opiekunów dostaje zasiłki w wysokości 520 zł (!), a 111,7 tys. opiekunów otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 1406 zł. Wszystko pod warunkiem, że opiekunowie nie będą podejmować pracy zarobkowej. Oznacza to, że osoba opiekująca się niesamodzielną osobą starszą w wymiarze 24 godzin na dobę, ma się utrzymać za 520 zł!
Jakie są skutki dezaktywacji zawodowej opiekunów? Rafał Bakalarczyk, ekspert Instytutu Spraw Obywatelskich, wymienia: – Po pierwsze socjalno-dochodowe: większe zagrożenie ubóstwem w gospodarstwach, w których opiekun zrezygnował z pracy. Po drugie emerytalne: niski poziom odprowadzanych składek, ryzyko ubóstwa w starszym wieku. Po trzecie zawodowe: trudności w powrocie na rynek pracy po ustaniu opieki. Po czwarte społeczne: ograniczone kontakty społeczne zwiększają ryzyko izolacji społecznej. Po piąte: psychiczne ze względu na zwiększone zagrożenie depresją. Po szóste: gospodarcze – utrata potencjalnych pracowników i korzyści wynikających z ich wkładu w bogactwo narodowe. Wreszcie po siódme: dla państwa utrata pieniędzy z odprowadzanych podatków i składek do budżetu.
Aktualnie konsultowany przez rząd program „Za życiem” pomija kwestie godzenia pracy z pobieraniem świadczeń pieniężnych związanych ze sprawowaniem opieki.

W ramach kampanii obywatelskiej „Dom to praca” podjęliśmy działania mające na celu zmianę prawa. Domagamy się zniesienia zakazu pracy zarobkowej dla rodziców i opiekunów osób niepełnosprawnych, otrzymujących świadczenia za opiekę długoterminową.

Dziękuję „Tygodnikowi Solidarność” za objęcie patronatem medialnym naszej kampanii. Proszę też o pomoc wszystkich, którzy mogą i chcą ją wesprzeć Szczegóły na www.domtopraca.pl.

Rafał Górski

Artykuł pochodzi z najnowszego numeru „TS” (29/2017).